ตรวจสอบการหักค่าใช้จ่ายเงินได้พึงประเมิน 8 ประเภท เงินได้ของคุณจัดอยู่ในประเภทไหน ?

ก่อนวางแผนภาษี สิ่งแรกที่ผู้มีเงินได้ทุกคนต้องศึกษาก่อน คือประเภทของเงินได้พึงประเมินของตน เนื่องจากเงินได้แต่ละประเภทมีอัตราการหักค่าใช้จ่ายแตกต่างกัน หากเราไม่เข้าใจ จนทำให้กรอกข้อมูลผิดระหว่างยื่นภาษี ก็อาจส่งผลให้กรมสรรพากรเรียกตรวจสอบข้อมูลเงินได้ของเราเพิ่มเติมได้ ซึ่งนอกจากจะเสียเวลาแล้ว ยังอาจต้องเสียทั้งเงินเพิ่ม และค่าปรับอีกด้วย (อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมกรณียื่นภาษีผิด ที่นี่)

ดังนั้น มาทำความเข้าใจประเภทเงินได้พึงประเมิน 8 ประเภทกันเลย

เลือกอ่านตามประเภทเงินได้พึงประเมินของคุณได้เลย

• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1)
• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(2)
• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(3)
• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(4)
• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(5)
• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(6)
• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(7)
• เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8)

เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) - เงินที่ได้จากการจ้างแรงงาน

ตัวอย่าง เงินเดือน ค่าทำงานล่วงเวลา โบนัส เบี้ยเลี้ยง เงินบำเหน็จ เงินบำนาญ
หักค่าใช้จ่ายได้ ร้อยละ 50 ของเงินได้พึงประเมิน แต่รวมกันต้องไม่เกิน 100,000 บาท

เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(2) - เงินได้จากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำ

ตัวอย่าง ค่าธรรมเนียม ค่านายหน้า ค่าส่วนลด เบี้ยประชุม ค่าเช่าบ้าน รวมไปถึงเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์ต่าง ๆ ที่ได้จากหน้าที่หรือตำแหน่งหรืองานที่รับทำให้ โดยรวมทั้งงานประจำและชั่วคราว
หักค่าใช้จ่ายได้ ร้อยละ 50 ของเงินได้พึงประเมิน แต่รวมกันต้องไม่เกิน 100,000 บาท (กรณีมีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(1) และ 40(2) ให้นำมารวมกันและหักค่าใช้จ่ายรวมกันได้ไม่เกิน 100,000 บาท)

เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(3) - เงินได้จากลิขสิทธิ์และทรัพย์สินทางปัญญา

ตัวอย่าง ค่าแห่งกู๊ดวิลล์ ค่าแห่งลิขสิทธิ์หรือสิทธิอย่างอื่น เงินปีหรือเงินได้มีลักษณะเป็นรายปีอันได้มาจากพินัยกรรม นิติกรรมอย่างอื่น หรือคำพิพากษาของศาล

เลือกหักค่าใช้จ่ายตามวิธีใดวิธีหนึ่ง ดังนี้ 

วิธีที่ 1 หักค่าใช้จ่ายจริงตามความจำเป็นและสมควร 
วิธีที่ 2 หักค่าใช้จ่ายได้ (เฉพาะเงินได้ประเภทค่าแห่งลิขสิทธิ์) ร้อยละ 50 ของเงินได้พึงประเมิน แต่รวมกันต้องไม่เกิน 100,000 บาท
 

เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(4) - เงินได้จากดอกเบี้ย และการลงทุนต่าง ๆ

ตัวอย่าง ดอกเบี้ยพันธบัตร ดอกเบี้ยหุ้นกู้ เงินปันผล เงินส่วนแบ่งของกำไร 

ไม่สามารถหักค่าใช้จ่ายได้

เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(5) - เงินหรือประโยชน์ที่ได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน

ตัวอย่าง ค่าเช่าบ้าน ค่าเช่าที่ดินสำหรับการเกษตร ค่าเช่ารถ ค่าเช่าที่จอดรถ การผิดสัญญาเช่าซื้อทรัพย์สิน การผิดสัญญาซื้อขายเงินผ่อนซึ่งผู้ขายได้รับคืนทรัพย์สินที่ซื้อขายนั้นโดยไม่ต้องคืนเงินหรือประโยชน์ที่ได้รับไว้แล้ว

เลือกหักค่าใช้จ่ายตามวิธีใดวิธีหนึ่ง ดังนี้

วิธีที่ 1 หักค่าใช้จ่ายจริงตามความจำเป็นและสมควร 
วิธีที่ 2 หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาในอัตรา ดังนี้ 

• บ้าน โรงเรือน สิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นหรือแพ ร้อยละ 30
• ที่ดินที่ใช้ในการเกษตรกรรม ร้อยละ 20
• ที่ดินที่มิได้ใช้ในการเกษตรกรรม ร้อยละ 15
• ยานพาหนะ ร้อยละ 30
• ทรัพย์สินอย่างอื่น ร้อยละ 10

เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(6) - เงินได้จากวิชาชีพอิสระ 

ตัวอย่าง การประกอบโรคศิลปะ กฎหมาย วิศวกรรม สถาปัตยกรรม การบัญชี และประณีตศิลปกรรม 

เลือกหักค่าใช้จ่ายตามวิธีใดวิธีหนึ่ง ดังนี้ 

วิธีที่ 1 หักค่าใช้จ่ายจริงตามความจำเป็นและสมควร  
วิธีที่ 2 หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาในอัตรา ดังนี้

• การประกอบโรคศิลปะ ร้อยละ 60
• วิชาชีพอิสระอื่นนอกจากการประกอบโรคศิลปะ ร้อยละ 30
   

เงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) - เงินได้จากการทำธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร การอุตสาหกรรม การขนส่ง หรือการอื่น ๆ

ตัวอย่าง การขายสินค้า การแสดงของนักแสดง พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ กิจการร้านอาหาร โรงแรม และเงินได้ประเภทอื่น ๆ ที่ไม่ระบุไว้ในมาตรา 40(1)-(7)

เลือกหักค่าใช้จ่ายตามวิธีใดวิธีหนึ่ง ดังนี้ 

วิธีที่ 1 หักค่าใช้จ่ายจริงตามความจำเป็นและสมควร 
วิธีที่ 2 หักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาในอัตราตามตารางอัตราการหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาสำหรับเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) ดังนี้

1. การแสดงของนักแสดงละคร ภาพยนตร์ วิทยุหรือโทรทัศน์ นักร้อง นักดนตรี นักกีฬาอาชีพ หรือนักแสดงเพื่อความบันเทิงใด ๆ 

• สำหรับเงินได้ส่วนที่ไม่เกิน 300,000 บาท ร้อยละ 60
• สำหรับเงินได้ส่วนที่เกิน 300,000 บาท ร้อยละ 40

2. การหักค่าใช้จ่ายตาม (ก) และ (ข) รวมกันต้องไม่เกิน 600,000 บาท
3. สำหรับกิจการลำดับที่ 2-43 ดังต่อไปนี้ จะหักค่าใช้จ่ายเป็นการเหมาในอัตรา ร้อยละ 60 ได้แก่
4. การขายที่ดินเงินผ่อนหรือการให้เช่าซื้อที่ดิน
5. การเก็บค่าต๋งหรือค่าเกมจากการพนัน การแข่งขันหรือการเล่นต่าง ๆ
6. การถ่าย ล้าง อัด หรือขยายรูป ภาพยนตร์ รวมทั้งการขายส่วนประกอบ
7. การทำกิจการคานเรือ อู่เรือ หรือซ่อมเรือที่มิใช่ซ่อมเครื่องจักร เครื่องกล
8. การทำรองเท้า และเครื่องหนังแท้หรือหนังเทียม รวมทั้งการขายส่วนประกอบ
9. การตัด เย็บ ถัก ปักเสื้อผ้า หรือสิ่งอื่น ๆ รวมทั้งการขายส่วนประกอบ
10. การทำ ตกแต่งหรือซ่อมแซมเครื่องเรือน รวมทั้งการขายส่วนประกอบ
11. การทำกิจการโรงแรมหรือภัตตาคาร หรือการปรุงอาหาร หรือเครื่องดื่มจำหน่าย
12. การดัด ตัด แต่งผม หรือตกแต่งร่างกาย 
13. การทำสบู่ แชมพู หรือเครื่องสำอาง
14. การทำวรรณกรรม
15. การค้าเครื่องเงิน ทอง นาก เพชร พลอย หรืออัญมณีอื่น ๆ รวมทั้งการขายส่วนประกอบ 
16. การทำกิจการสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วย สถานพยาบาลเฉพาะ ที่มีเตียงรับผู้ป่วยไว้ค้างคืน รวมทั้ง การรักษาพยาบาลและการจำหน่ายยา
17. การโม่หรือย่อยหิน 
18. การทำป่าไม้ สวนยาง หรือไม้ยืนต้น 
19. การขนส่งหรือรับจ้างด้วยยานพาหนะ 
20. การทำบล็อก และตรา การรับพิมพ์หรือเย็บสมุด เอกสาร รวมทั้งการขายส่วนประกอบ 
21. การทำเหมืองแร่
22. การทำเครื่องดื่มตามกฎหมายว่าด้วยภาษีสรรพสามิต 
23. การทำเครื่องกระเบื้อง เครื่องเคลือบ เครื่องซีเมนต์ หรือดินเผา 
24. การทำหรือจำหน่ายกระแสไฟฟ้า
25. การทำน้ำแข็ง
26. การทำกาว แป้งเปียกหรือสิ่งที่มีลักษณะทำนองเดียวกัน และการทำแป้งชนิดต่าง ๆ ที่มิใช่เครื่องสำอาง
27. การทำลูกโป่ง เครื่องแก้ว เครื่องพลาสติก หรือเครื่องยางสำเร็จรูป 
28. การซักรีด หรือย้อมสี
29. การขายของนอกจากที่ระบุไว้ในข้ออื่น ซึ่งผู้ขายมิได้เป็นผู้ผลิต
30. รางวัลที่เจ้าของม้าได้จากการส่งม้าเข้าแข่ง 
31. การรับสินไถ่ทรัพย์สินที่ขายฝากหรือการได้กรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินโดยเด็ดขาดจากการขายฝาก
32. การรมยาง การทำยางแผ่นหรือยางอย่างอื่นที่มิใช่ยางสำเร็จรูป 
33. การฟอกหนัง 
34. การทำน้ำตาลหรือน้ำเหลืองของน้ำตาล
35. การจับสัตว์น้ำ
36. การทำกิจการโรงเลื่อย
37. การกลั่นหรือหีบน้ำมัน 
38. การให้เช่าซื้อสังหาริมทรัพย์ที่ไม่เข้าลักษณะตามมาตรา 40 (5) แห่งประมวลรัษฎากร
39. การทำกิจการโรงสีข้าว
40. การทำเกษตรกรรมประเภทไม้ล้มลุกและธัญชาติ 
41. การอบหรือบ่มใบยาสูบ
42. การเลี้ยงสัตว์ทุกชนิด รวมทั้งการขายวัตถุพลอยได้ 
43. การฆ่าสัตว์จำหน่าย รวมทั้งการขายวัตถุพลอยได้ 
44. การทำนาเกลือ 
45. การขายเรือกำปั่นหรือเรือมีระวางตั้งแต่ 6 ตันขึ้นไป เรือกลไฟ หรือเรือยนต์มีระวางตั้งแต่ 5 ตันขึ้นไป หรือแพ 
46. เงินได้ประเภทที่มิได้ระบุใน (1) ถึง (43) ให้หักค่าใช้จ่ายจริงตามความจำเป็นและสมควร

จะเห็นได้ว่าการทำความเข้าใจเงินได้พึงประเมิน 8 ประเภท ถือเป็นหัวใจสำคัญขั้นแรกของการวางแผนภาษี เพราะไม่เพียงแต่จะช่วยให้คุณใช้สิทธิ์หักค่าใช้จ่ายได้อย่างคุ้มค่าและถูกต้องตามกฎหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นเกราะป้องกันชั้นดีที่ช่วยลดความเสี่ยงจากการกรอกข้อมูลผิดพลาด ป้องกันการถูกเรียกตรวจสอบย้อนหลัง รวมถึงค่าปรับและเงินเพิ่มที่อาจตามมา ให้การยื่นภาษีของคุณเป็นเรื่องถูกต้อง รวดเร็ว และสบายใจได้ในทุกๆ ปี
 

FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการหักค่าใช้จ่ายสำหรับเงินได้พึงประเมิน 8 ประเภท

Q1: มีทั้งเงินเดือนประจำ 40(1) และงานรับจ้างทั่วไป 40(2) จะหักค่าใช้จ่ายได้เท่าไร ?
A: เงินได้พึงประเมินประเภท 40(1) และ 40(2) สามารถหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ร้อยละ 50 แต่เมื่อนำมารวมกันแล้ว หักได้สูงสุดไม่เกิน 100,000 บาท (ไม่ใช่ประเภทละ 100,000 บาท)

Q2: พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์ ถือเป็นเงินได้ประเภทไหน และหักค่าใช้จ่ายอย่างไร ?
A: จัดเป็นเงินได้พึงประเมินประเภท 40(8) (การขายของนอกจากที่ระบุไว้ในข้ออื่น ซึ่งผู้ขายไม่ได้เป็นผู้ผลิต)  ซึ่งสามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ ร้อยละ 60 หรือหากมีต้นทุนสินค้าและเอกสารหลักฐานชัดเจน ก็สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงได้ตามความเหมาะสม

Q3: เภสัชกรที่มีเงินเดือนประจำจากโรงพยาบาล และเปิดร้านขายยาของตัวเองด้วย ต้องยื่นภาษีประเภทไหนบ้าง?
A: กรณีนี้จะมีเงินได้ 2 ประเภทหลักที่ต้องนำมารวมยื่นภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.90) ดังนี้

1. เงินเดือนจากโรงพยาบาล
   จัดเป็น 40(1) (หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ 50% รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท)
2. รายได้จากการเปิดร้านขายยา
   >> รายได้จากการขายยา (ซื้อมาขายไป): จัดเป็น 40(8) สามารถเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ 60% หรือหักตามจริงถ้ามีเอกสารต้นทุนครบถ้วน
   >> หากมีการแยกใบเสร็จชำระเงินระหว่าง "ค่ายา" กับ "ค่าบริการให้คำปรึกษาทางวิชาชีพ/ค่าประกอบโรคศิลปะ" ชัดเจน ส่วนค่าบริการทางวิชาชีพนั้นสามารถนำไปยื่นเป็น 40(6) ซึ่งจะหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้สูงถึง 60% เช่นกัน

อ้างอิง : https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/SMEs/infographic/Pit_63_4.pdf