ในยุคที่เศรษฐกิจอยู่ในช่วงขาลง และเกิดประเด็นปัญหามากมายทั้งจากทั่วโลก (เช่น ความขัดแย้งระหว่างประเทศ จนส่งผลให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นอยู่ช่วงหนึ่ง) และปัญหาภายในประเทศ (เช่น น้ำท่วมกรุงเทพ เป็นต้น) ผู้เอาประกันภัยหลายคนเริ่มหวั่นใจว่าจะไม่สามารถจ่ายเบี้ยประกันภัยต่อไปได้ จึงต้องการเวนคืนกรมธรรม์ เพื่อปลดภาระการชำระเบี้ยประกันภัย และยังได้เงินมาใช้จ่ายในสิ่งที่เร่งด่วนกว่า
อย่างไรก็ตามการเวนคืนกรมธรรม์มีข้อเสียที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้น บทความนี้ นอกจากจะพาทุกคนไปรู้จักกับการเวนคืนกรมธรรม์ รวมถึงข้อดีและข้อเสียแล้ว ยังเสนอวิธีการอื่น ๆ ที่จะช่วยลดภาระการชำระเบี้ยประกันภัย โดยไม่เสียความคุ้มครองจากกรมธรรม์ที่มีอยู่ ซึ่งอาจเป็นตัวเลือกที่เหมาะสมกับคุณมากกว่าก็ได้
เลือกอ่านตามหัวข้อที่คุณสนใจได้เลย
- เวนคืนกรมธรรม์ คืออะไร
- ประกันชีวิตแบบใดบ้าง ที่สามารถเวนคืนกรมธรรม์ได้
- ขั้นตอนการเวนคืนกรมธรรม์
- ข้อดีและข้อเสียของการเวนคืนกรมธรรม์
- วิธีการอื่น ๆ ในการลดภาระการชำระเบี้ยประกันภัย (สำคัญมาก !)
เวนคืนกรมธรรม์ คืออะไร
เวนคืนกรมธรรม์ คือ การขอยกเลิกกรมธรรม์ที่มีอยู่ เพื่อรับเงินจากบริษัทประกัน ซึ่งจะขอเวนคืนกรมธรรม์ได้ ก็ต่อเมื่อกรมธรรม์มีมูลค่าเงินสดเกิดขึ้นแล้ว โดยทั่วไป จะเริ่มมีมูลค่าเกิดขึ้นตั้งแต่สิ้นปีกรมธรรม์ที่ 2 เป็นต้นไป (แต่สำหรับบางกรมธรรม์ อาจมีมูลค่าเกิดขึ้นตั้งแต่ ณ สิ้นปีกรมธรรม์ที่ 1) ซึ่งมูลค่าเงินสดสามารถดูได้จากตารางมูลค่าเงินสด หรือมูลค่ากรมธรรม์ที่อยู่ในเล่มกรมธรรม์หรือเงินค่าเวนคืนสัญญาหลัก ณ สิ้นปีกรมธรรม์
ตัวอย่าง ตารางเงินค่าเวนคืนสัญญาหลัก ณ สิ้นปีกรมธรรม์ โอเชี่ยนไลฟ์ เซฟ ชัวร์ 10/5 ผู้เอาประกันภัยเพศหญิง อายุ 35 ปี จำนวนเงินเอาประกันภัย 30,000 บาท
| สิ้นปีกรมธรรม์ที่ | เบี้ยประกันภัยที่ชำระสะสม(บาท) | เงินค่าเวนคืนสัญญาหลัก ณ สิ้นปีกรมธรรม์ (บาท) |
| 1 | 30,000 | 6,690 |
| 2 | 60,000 | 24,390 |
| 3 | 90,000 | 60,930 |
| 4 | 120,000 | 94,050 |
| 5 | 150,000 | 133,860 |
| 6 | 150,000 | 136,860 |
| 7 | 150,000 | 139,980 |
| 8 | 150,000 | 143,190 |
| 9 | 150,000 | 146,550 |
| 10 | 150,000 | 151,500 |
Hilight !
มูลค่าเวนคืนเงินสด คือ มูลค่าเงินที่ขอคืนได้ก่อนครบกำหนดที่บริษัทประกันภัยจะจ่ายเงินคืนตามที่ปรากฏในตารางแห่งมูลค่ากรมธรรม์
ประกันชีวิตแบบใดบ้างที่สามารถเวนคืนกรมธรรม์ได้
โดยทั่วไป กรมธรรม์ประกันชีวิตที่มีการสะสมมูลค่าเงินสด และมีการชำระเบี้ยประกันภัยมาแล้วระยะหนึ่ง (โดยส่วนใหญ่ตั้งแต่สิ้นปีกรมธรรม์ที่ 2 เป็นต้นไป) จะสามารถขอเวนคืนกรมธรรม์เพื่อรับเงินได้ ดังนี้
- ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ เป็นรูปแบบที่เน้นการออมเงินควบคู่กับความคุ้มครองชีวิต มักมีตารางเงินค่าเวนคืนสัญญาหลักของแต่ละปีสิ้นปีกรมธรรม์ชัดเจน
- ประกันชีวิตแบบตลอดชีพ เน้นความคุ้มครองระยะยาวจนถึงอายุ 90 ปีขึ้นไป แต่ผู้เอาประกันภัยหลาย ๆ คนเมื่อพบว่าตนเองไม่มีบุตรหลาน จึงไม่จำเป็นต้องมีมรดกส่งต่อให้คนข้างหลัง ก็อาจขอเวนคืนกรมธรรม์ประเภทนี้
- ประกันชีวิตแบบควบการลงทุน หรือ ยูนิตลิงค์ สามารถขอเวนคืนกรมธรรม์ หรือทำการขายคืนหน่วยลงทุนบางส่วน/ทั้งหมดเพื่อนำเงินมาใช้จ่ายตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในสัญญา
- ประกันชีวิตคุ้มครองสินเชื่อ (MRTA) ในกรณีที่ผู้เอาประกันภัยสามารถชำระหนี้สินเชื่อบ้านได้หมดก่อนกำหนด หรือทำการรีไฟแนนซ์ (Refinance) สินเชื่อไปยังสถาบันการเงินอื่น ก็สามารถขอเวนคืนมูลค่าเงินสดที่เหลืออยู่ของกรมธรรม์ได้
Hilight !
สำหรับประกันชีวิตแบบชั่วระยะเวลา (Term Insurance) หรือประกันสุขภาพ/อุบัติเหตุแบบเบี้ยทิ้งรายปี จะไม่มีการสะสมมูลค่าเงินสด จึงไม่สามารถขอเวนคืนกรมธรรม์ได้
ขั้นตอนการขอเวนคืนกรมธรรม์
การขอเวนคืนกรมธรรม์ประกันชีวิตมีขั้นตอนที่ไม่ซับซ้อน โดยผู้เอาประกันภัยสามารถดำเนินการได้ตามขั้นตอนต่อไปนี้
1. ตรวจสอบมูลค่าเงินสดเวนคืน เช็กตารางมูลค่ากรมธรรม์ในเล่มกรมธรรม์ หรือตรวจสอบผ่านสาขา หรือศูนย์บริการลูกค้าของบริษัทประกัน เพื่อยืนยันว่ากรมธรรม์มีมูลค่าเงินสดเกิดขึ้นแล้ว
2. จัดเตรียมเอกสารประกอบการขอเวนคืน
- เล่มกรมธรรม์
- ในกรณีที่เล่มกรมธรรม์สูญหายให้ใช้ใบแจ้งความแทน
- กรมธรรม์ที่ผู้เอาประกันภัยขอรับในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ (E-Policy) ยกเว้นการเรียกคืนเล่มกรมธรรม์
- ใบคำร้องขอเวนคืนกรมธรรม์ หรือ ใบคำร้องขอดำเนินการสำหรับการประกันชีวิต แบบยูนิต ลิงค์ พร้อมลงนามในเอกสาร
- สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้เอาประกันภัย หรือผู้มีสิทธิ์เรียกร้องตามกรมธรรม์ประกันภัย พร้อมลงนามรับรองสำเนาถูกต้อง
- เอกสารเปลี่ยนแปลงแก้ไขชื่อนาม-สกุล (ถ้ามี) พร้อมลงนามรับรองสำเนาถูกต้อง
- สำเนาหน้าบัญชีธนาคารของผู้เอาประกันภัย พร้อมลงนามรับรองสำเนาถูกต้อง
3. ยื่นเอกสารต่อบริษัทประกัน สามารถเลือกยื่นเอกสารได้ด้วยตนเองที่สำนักงานสาขา/ศูนย์บริการลูกค้า จัดส่งเอกสารทางไปรษณีย์ หรือช่องทางออนไลน์ต่าง ๆ ตามที่บริษัทประกันกำหนด
ข้อดีและข้อเสียของการเวนคืนกรมธรรม์
ก่อนตัดสินใจเวนคืนกรมธรรม์ ควรชั่งน้ำหนักระหว่างข้อดีและข้อเสียอย่างรอบคอบ เพื่อไม่ให้เสียประโยชน์ทางการเงินและความคุ้มครองในระยะยาว
ข้อดีของการเวนคืนกรมธรรม์
- ได้รับเงินเพิ่มสภาพคล่องทาง สามรถนำเงินไปใช้จ่ายในกรณีฉุกเฉิน เช่น ภาระค่ารักษาพยาบาล ชดเชยรายได้ช่วงตกงาน หรือนำไปหมุนเวียนกรณีที่ประสบปัญหาทางการเงินอื่น ๆ
- ลดภาระการชำระเบี้ยประกันที่มากเกินไป โดยเฉพาะผู้ที่ต้องชำระเบี้ยประกันภัยหลายกรมธรรม์ จนเบี้ยประกันภัยโดยรวมเกิน 10-15% ของรายได้สุทธิ
ข้อเสียของการเวนคืนกรมธรรม์
- สูญเสียความคุ้มครองชีวิตและสัญญาแนบท้ายทันที เมื่อทำการเวนคืนกรมธรรม์ สัญญากรมธรรม์จะสิ้นสุดลงทันที ทำให้ผู้เอาประกันภัยและครอบครัวขาดหลักประกันความคุ้มครองชีวิต รวมไปถึงสัญญาแนบท้ายต่าง ๆ เช่น ประกันสุขภาพ ประกันโรคร้ายแรง หรือประกันอุบัติเหตุ เป็นต้น
- ได้รับเงินเวนคืนกรมธรรม์น้อยกว่าเบี้ยประกันภัยที่จ่ายไป โดยเฉพาะการเวนคืนในช่วง 1–5 ปีแรก มูลค่าเวนคืนที่ได้รับมักจะต่ำกว่าจำนวนเงินเบี้ยประกันสะสมที่ชำระไปอย่างมาก
- การซื้อประกันชีวิตใหม่จะแพงขึ้นหรือทำได้ยากขึ้น หากต้องการซื้อประกันชีวิตใหม่ในอนาคต อัตราเบี้ยประกันภัยอาจปรับสูงขึ้นตามอายุที่มากขึ้น และในกรณีที่ต้องการทำประกันสุขภาพหรือประกันโรคร้ายแรง หากมีปัญหาสุขภาพเกิดขึ้นในภายหลัง บริษัทประกันอาจปรับเพิ่มเบี้ย ยกเว้นความคุ้มครองโรคที่เป็นอยู่ หรืออาจปฏิเสธไม่รับทำประกันภัยก็ได้
- สูญเสียสิทธิประโยชน์ทางภาษี กรณีที่นำเบี้ยประกันภัยไปใช้สิทธิลดหย่อนภาษี หากขอเวนคืนกรมธรรม์ก่อนถือครองครบ 10 ปี จะถือว่าผิดเงื่อนไขของกรมสรรพากร ทำให้ต้องนำเงินภาษีที่เคยได้รับการลดหย่อนไปชำระคืนย้อนหลัง พร้อมเงินเพิ่มตามกฎหมาย
วิธีการอื่น ๆ ในการลดภาระการชำระเบี้ยประกันภัย
หากเกิดความจำเป็นต้องใช้เงินหมุนเวียนอย่างเร่งด่วน แต่ไม่อยากยกเลิกกรมธรรม์และไม่อยากสูญเสียความคุ้มครองชีวิต การเวนคืนอาจไม่ใช่ทางเลือกเดียว โดยผู้เอาประกันภัยสามารถเลือกใช้ทางเลือกอื่นได้ ดังนี้
1. การกู้เงินตามกรมธรรม์
การกู้เงินตามกรมธรรม์ คือ การใช้สิทธิ์กู้ยืมเงินจากบริษัทประกันชีวิต โดยใช้วงเงินมูลค่าเงินสดสะสมในกรมธรรม์ของตนเองเป็นหลักประกัน โดยที่สัญญากรมธรรม์และความคุ้มครองชีวิตยังคงมีผลบังคับอยู่เช่นเดิม
สำหรับ OCEAN LIFE ไทยสมุทรประกันชีวิต ผู้เอาประกันภัยสามารถกู้ยืมเงินตามกรมธรรม์ได้สูงสุดไม่เกิน 80% ของมูลค่าเงินสดตามกรมธรรม์ ณ ขณะนั้น หักด้วยหนี้สินใด ๆ ที่ผูกพันตามกรมธรรม์ (ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขกรมธรรม์แต่ละประภท) โดยต้องเป็นกรมธรรม์ที่มูลค่าเงินสดเกิดขึ้นแล้ว คือมีอายุกรมธรรม์ประมาณ 1–2 ปีขึ้นไป หรือตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์แต่ละฉบับ และยังไม่ได้ใช้สิทธิปิดบัญชีหรือขยายระยะเวลาความคุ้มครอง
อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับการกู้เงินตามกรมธรรม์ได้ที่ https://www.ocean.co.th/en/service/policy-loan
2. การใช้มูลค่าเงินสำเร็จ
การใช้มูลค่าเงินสำเร็จ คือ การขอหยุดชำระเบี้ยประกันภัย โดยยังคงได้รับความคุ้มครองไปปจนครบสัญญาของกรมธรรม์ แต่ปรับลดจำนวนเงินเอาประกันภัยลงตามสัดส่วน หรือตามมูลค่าที่ปรากฏอยู่ในตารางแสดงมูลค่าเงินสำเร็จ
3. การขยายระยะเวลาความคุ้มครอง
การขยายระยะเวลาความคุ้มครอง คือ การขอหยุดชำระเบี้ยประกันภัย โดยยังคงได้รับจำนวนเงินเอาประกันภัยเท่าเดิม แต่ปรับลดระยะเวลาความคุ้มครองให้สั้นลง หรือเหมาะสมกับเบี้ยประกันภัยที่ได้ชำระไป
การเวนคืนกรมธรรม์แม้จะเป็นทางออกที่ช่วยเพิ่มสภาพคล่องและปลดภาระค่าใช้จ่ายในภาวะเศรษฐกิจตึงตัว แต่ก็ต้องแลกมาด้วยการสูญเสียหลักประกันความคุ้มครองชีวิต สิทธิประโยชน์ทางภาษี และมูลค่าเงินที่อาจได้รับน้อยกว่าเบี้ยที่ชำระไป ดังนั้น ก่อนตัดสินใจยกเลิกสัญญา ควรประเมินสถานการณ์ทางการเงินและความจำเป็นของตนเองอย่างรอบคอบ
หากต้องการเพียงเงินหมุนเวียนชั่วคราว การกู้เงินตามกรมธรรม์จะช่วยตอบโจทย์ได้โดยยังคงความคุ้มครองชีวิตไว้ หรือหากไม่สามารถชำระเบี้ยต่อได้ในระยะยาว การเลือกปรับใช้มูลค่าเงินสำเร็จหรือขยายระยะเวลาความคุ้มครอง ก็เป็นตัวเลือกที่ช่วยรักษาผลประโยชน์ไว้ได้มากกว่า ทั้งนี้ แนะนำให้ติดต่อปรึกษาบริษัทประกันชีวิตหรือตัวแทนที่ดูแลคุณ เพื่อประเมินทางเลือกที่คุ้มค่าและเหมาะสมที่สุดกับเป้าหมายชีวิตของคุณในปัจจุบัน
ข้อควรทราบ :
- การรับประกันภัยเป็นไปตามเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ที่บริษัทกำหนด
- ความคุ้มครองและการจ่ายผลประโยชน์ต่าง ๆ เป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ในกรมธรรม์
- ข้อมูลในเอกสารนี้เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้นของผลิตภัณฑ์ประกันภัย ผู้ขอเอาประกันภัย/ผู้เอาประกันภัยควรศึกษาข้อมูลเพิ่มเติม และทำความเข้าใจในรายละเอียดเงื่อนไขความคุ้มครอง ผลประโยชน์ และข้อยกเว้น ก่อนตัดสินใจทำประกันภัยทุกครั้ง เมื่อได้รับกรมธรรม์แล้วโปรดศึกษาเพิ่มเติม
อ้างอิง :
https://www.setinvestnow.com/th/knowledge/article/5-pros-and-cons-of-insurance-policy-cancellation
บทความ ข้อควรรู้ก่อนตัดสินใจเวนคืนกรมธรรม์ โดยสมาคมนักวางแผนการเงินไทย
ทางเลือกควรรู้ เมื่อไม่มีเงินจ่ายเบี้ยประกัน โดยทศพร อิศรางกูร ณ อยุธยา ที่ปรึกษาการเงิน AFPT™
https://www.set.or.th/th/education-research/education/happymoney/knowledge/article/48-do-you-know-that-you-can-take-money-out-of-your-insurance-policy
